Sự phát triển nhanh chóng của năng lượng tái tạo tại Việt Nam đã vượt quá khả năng linh hoạt của lưới điện, làm gia tăng nhu cầu cấp thiết đối với các giải pháp lưu trữ quy mô lớn để cân bằng cung – cầu. Việc GG Power khánh thành nhà máy sản xuất hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin tại Hưng Yên cho thấy một bước chuyển chiến lược sang nội địa hóa công nghệ lưu trữ nhằm hỗ trợ quá trình này.

Nhà máy mới tại miền Bắc Việt Nam có tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 300 tỷ đồng (tương đương 11,4 triệu USD). Với công suất thiết kế 5 GWh mỗi năm, đây là một trong những cơ sở sản xuất hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) quy mô công nghiệp đầu tiên tại Việt Nam.

Việt Nam đã trở thành một trong những thị trường năng lượng tái tạo phát triển nhanh nhất Đông Nam Á, đặc biệt là điện mặt trời. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng này cũng gây ra những mất cân đối về cấu trúc, như tình trạng cắt giảm công suất vào thời điểm phát điện cao điểm và hạn chế trong việc điều chuyển điện năng theo thời gian.

Hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin ngày càng được xem là giải pháp then chốt để giải quyết các vấn đề này. Bằng cách tích trữ điện dư thừa khi sản lượng cao và xả ra khi nhu cầu tăng, BESS giúp giảm quá tải lưới điện và nâng cao độ tin cậy của hệ thống.

Việc phát triển năng lực sản xuất trong nước phản ánh nhận thức rằng phụ thuộc vào hệ thống nhập khẩu có thể hạn chế khả năng mở rộng trong dài hạn, đặc biệt khi nhu cầu lưu trữ tăng song song với năng lượng tái tạo.

Phối cảnh toàn bộ dự án tại Khu công nghiệp số 5, xã Xuân Trúc, Hưng Yên. Ảnh: G.G

Nhà máy GG Power có diện tích 1,2 ha, bao gồm xưởng sản xuất hai tầng và một trung tâm nghiên cứu phát triển riêng. Với mức độ tự động hóa trên 90%, cơ sở này chú trọng vào hiệu quả vận hành và kiểm soát chất lượng – những yếu tố then chốt trong sản xuất pin.

Tự động hóa cao hiện là tiêu chuẩn trong sản xuất pin tiên tiến, nơi độ chính xác trong lắp ráp cell, tích hợp module và cấu hình hệ thống ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và độ an toàn. Đối với Việt Nam, việc phát triển các năng lực này trong nước là bước tiến quan trọng để xây dựng vị thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng lưu trữ năng lượng khu vực.

Nhà máy được thiết kế phục vụ nhiều phân khúc thị trường, bao gồm dân dụng, thương mại – công nghiệp và các dự án quy mô lưới điện. Cách tiếp cận đa dạng này phù hợp với sự phát triển đồng thời của các nguồn điện phân tán và các dự án quy mô lớn tại Việt Nam.

GG Power đã nhận chuyển giao công nghệ từ Goldwind, qua đó tiếp cận các quy trình nghiên cứu và phát triển đã được kiểm chứng. Sự hợp tác này giúp tối ưu hóa hệ thống quản lý năng lượng phù hợp với điều kiện lưới điện tại Việt Nam.

Việc nội địa hóa hệ thống quản lý năng lượng đặc biệt quan trọng ở các thị trường có hạ tầng lưới điện đang phát triển. Khả năng tương thích với hệ thống quốc gia và yêu cầu bảo mật dữ liệu có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai cũng như phê duyệt pháp lý, nhất là khi số hóa ngày càng đóng vai trò lớn trong vận hành năng lượng.

Công ty tối ưu hóa thành công hệ thống điều hành năng lượng (EMS) có khả năng tương thích cao với lưới điện Việt Nam và đảm bảo bảo mật dữ liệu lưu trữ trong nước. Ảnh: G.G

Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào đối tác công nghệ nước ngoài cũng cho thấy năng lực nội địa vẫn đang trong giai đoạn chuyển tiếp. Dù chuyển giao công nghệ giúp tăng tốc triển khai, khả năng cạnh tranh lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc phát triển năng lực đổi mới độc lập.

Bộ Công Thương Việt Nam đã xác định lưu trữ năng lượng là một thành phần thiết yếu trong phát triển hệ thống điện tương lai. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh rằng các hệ thống lưu trữ là yếu tố bắt buộc để tích hợp tỷ trọng năng lượng tái tạo cao hơn, phản ánh sự thay đổi trong định hướng chính sách.

Quan điểm này phù hợp với xu hướng toàn cầu, nơi lưu trữ năng lượng ngày càng được xem là hạ tầng cốt lõi thay vì công nghệ bổ trợ. Khi tỷ lệ năng lượng tái tạo tăng lên, việc quản lý tính biến động trở thành yếu tố trung tâm trong quy hoạch và đầu tư hệ thống điện.

Sự hỗ trợ của chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong định hình phát triển công nghiệp. Chính quyền tỉnh Hưng Yên đã đưa dự án vào chiến lược phát triển công nghiệp công nghệ cao, gắn kết hạ tầng năng lượng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế khu vực.

Nguồn: Energy News, GGPower